Europejskie puchary od sezonu 2024/25 – część szczegółów potwierdzona

Jesteśmy o kolejny krok bliżej poznania nowego formatu europejskich rozgrywek klubowych. Wiele pytań pozostaje bez odpowiedzi, ale niektóre znane już szczegóły można potwierdzić.

Chronologia prac nad nowymi zasadami wygląda następująco: Komitet Wykonawczy UEFA zatwierdził ramowy format i kalendarz Ligi Mistrzów, Ligi Europy i Ligi Konferencji już 19 kwietnia 2021. Po zastosowaniu poprawek, kolejna wersja została opracowana 10 maja 2022. Z kolei 28 czerwca 2023 przyjęte zostały nowe zasady Ligi Młodzieżowej.

Dziś został opublikowany opis niektórych nowych zasad. W przypadku części z nich odsyłam do artykułu o szczegółach nieoficjalnych. Większość z nich została potwierdzona i wciąż jest aktualna. Również poniżej znajdzie się w dużej mierze powtórzenie tego, co już było wiadomo wcześniej.

Kluczowe zmiany na lata 2024-27

• W miejsce fazy grupowej powstanie faza ligowa, z pojedynczą grupą w ramach każdych z trzech rozgrywek (LM, LE i LKE),
• W ten sposób zwiększona zostanie liczba meczów w fazie zasadniczej we wszystkich trzech rozgrywkach, a także liczba kolejek w LM i LE (to zdecydowanie najważniejszy punkt z perspektywy UEFA i nietrudno domyśleć się dlaczego),
• W Lidze Mistrzów wprowadzona zostanie dodatkowa runda między fazą ligową a 1/8 finału (istniejąca już w LE i LKE, ale od 2024 będzie funkcjonowała inaczej),
• W Lidze Młodzieżowej ścieżka mistrzowska zostanie otwarta dla wszystkich federacji, a nie tylko pierwszych 32. Faza ligowa będzie częściowo dostosowana do analogicznej fazy w dorosłej Lidze Mistrzów.

Liga Konferencji Europy od 2024 roku zostanie przemianowana na Ligę Konferencji – to również zmiana, o której już słyszeliśmy.

Nowy format

W porównaniu do fazy grupowej, faza ligowa będzie liczyć po 36 klubów, co oznacza 12 klubów więcej na tym etapie, po 4 na każde z trzech rozgrywek. Zapewnia to co najmniej 37 federacjom uczestnictwo w fazie zasadniczej, co też jest istotne dla UEFA z wiadomych powodów. Co najmniej 15 mistrzów krajowych zagra w fazie ligowej LM, a 22 w fazie ligowej LE lub LKE.

Pięcioletni ranking krajowy wciąż będzie działał z rocznym opóźnieniem, więc o podziale miejsc na sezon 2024/25 decyduje ranking z 2018/19-2022/23, w którym Polska zajmuje 24. miejsce.

Dokładna access list jest dostępna poniżej. Jest ona identyczna jak dotychczas znana wersja nieoficjalna. Szczegóły tego, jak zmienił się ten format, skąd biorą się dodatkowe miejsca i jak to wpływa na sytuację polskich klubów, można znaleźć w przytaczanym już artykule.

Najistotniejszą rzeczą, jakiej można się dowiedzieć z potwierdzonej access list, jest status zdobywców pucharów krajowych. Przez ostatnie kilkanaście miesięcy trwały zakulisowe walki o to, aby to wicemistrzowie słabszych krajów byli priorytetowo traktowani, jeśli chodzi o udział w nowych eliminacjach LE. Ostatecznie jednak wszystko zostało według dawnych zasad, czyli wciąż zdobywcy pucharów są ważniejsi. Kolejny już raz okazało się, że nawet gdy na pierwotnych nieoficjalnych wersjach access list w najważniejszym miejscu widnieje „N2”, czyli wicemistrz, w ostatecznej wersji pojawia się tam „CW”, czyli zdobywca pucharu.

Przesunięcia

Potwierdzone zostały zasady uzupełniania braków w fazie ligowej, jeżeli zdobywca europejskiego pucharu zakwalifikował się do niej przez swoją ligę.

W przypadku zwolnienia miejsca przez zdobywcę LM, bezpośrednio w fazie ligowej zagra zespół z najwyższym współczynnikiem ze ścieżki mistrzowskiej eliminacji LM.

W przypadku zdobywcy LE miejsce jest uzupełnione przez zespół z najwyższym współczynnikiem z obu ścieżek eliminacji LM. Jednocześnie musi to być najlepszy zespół swojego kraju, który nie zakwalifikował się do fazy ligowej. To oznacza, że np. wicemistrz nie będzie mógł skorzystać z takiego przesunięcia, jeżeli mistrz tego samego kraju nie zakwalifikował się do fazy ligowej, a tylko do eliminacji.

W przypadku zdobywcy LKE miejsce w fazie grupowej LE jest uzupełniane przez zespół z najwyższym współczynnikiem w eliminacjach LE. Analogicznie musi to być najlepszy zespół swojego kraju niezakwalifikowany bezpośrednio do fazy ligowej LE.

Niestety nie wiadomo, jak będą wyglądały dalsze przesunięcia, czyli jak będą uzupełniane puste miejsca w eliminacjach. Gdyby wyglądały tak, jak do tej pory, mógłby na nich skorzystać mistrz Polski jako 24. kraju w rankingu. Jeśli jednak również tutaj za każdym razem przesuwany byłby klub z najwyższym współczynnikiem, być może Lech mógłby na to liczyć, o ile miałby teraz kolejny udany sezon i szczęśliwie ułożyłby się dla niego zestaw uczestników w danej rundzie eliminacji 2024/25.

Faza ligowa

Przypomnienie podstawowych zasad fazy ligowej. Właściwie one już były znane, choć jest też kilka nowych detali:

• W LM i LE każdy zespół zagra z ośmioma różnymi przeciwnikami, a w LKE – z sześcioma. Połowę meczów rozegra u siebie, a połowę na wyjeździe,
• W LM i LE 36 zespołów zostanie podzielonych na 4 koszyki po 9 zespołów, a w LKE na 6 koszyków po 6 zespołów.
• Pierwszy koszyk w fazie ligowej LM będzie zawierał zdobywcę LM oraz osiem najwyżej notowanych klubów według współczynnika. Pozostałe koszyki będą opierały się w całości na współczynniku klubowym. To oznacza, że zdobywca LE i mistrzowie kilku najlepszych lig nie będą mieć już zapewnionego miejsca w pierwszym koszyku,
• W LE i LKE wszystkie koszyki będą opierały się na współczynnikach klubowych,
• W LM i LE każdy zespół zagra z dwoma rywalami z każdego z czterech koszyków. W LKE koszyki zostaną połączone w pary: 1 i 2, 3 i 4, 5 i 6. Każdy zespół będzie miał po jednym rywalu z każdego koszyka, w ramach danej pary zagra z jednym z dwóch rywali u siebie, a z drugim na wyjeździe,
• Co do zasady ma pozostać zakaz gry przeciwko sobie klubów z tej samej federacji w fazie ligowej. W drodze wyjątku, jeżeli dana federacja będzie mieć co najmniej cztery kluby w fazie ligowej danych rozgrywek, dopuszczalna będzie jedna para wewnątrzkrajowa, o ile nie będzie innego sposobu na uniknięcie impasu w losowaniu,
• Na koniec powstanie jedna duża tabela w ramach każdych z rozgrywek. Zespoły z miejsc 1-8 awansują do 1/8 finału, a te z miejsc 9-24 zagrają dodatkową rundę o awans do 1/8. Zespoły z miejsc 25-36 będą całkowicie wyeliminowane z rozgrywek i nie będą spadać do niższych.

Faza pucharowa

W dodatkowej rundzie barażowej zespoły z miejsc 9-16 będą rozstawione, a 17-24 nierozstawione. Zespoły rozstawione mają co do zasady grać rewanż u siebie.

W 1/8 finału rozstawione będą zespoły z miejsc 1-8, a zwycięzcy barażu nierozstawieni. Ponownie zespoły rozstawione mają mieć przywilej rewanżu u siebie.

W ustaleniu ścieżki fazy pucharowej zostanie rozlosowana drabinka. Poniżej schemat, jak to będzie wyglądać. Zespoły będą sklasyfikowane na podstawie miejsc w fazie ligowej. Następnie będą losowane w jedno z dwóch miejsc przeznaczonych dla nich w drabince.

W fazie pucharowej już od pierwszej rundy zespoły z tej samej federacji będą mogły grać przeciwko sobie.

Kalendarz

Oto kalendarz na przykładzie sezonu 2024/25:

Niestety nie są znane daty losowań, co ma wpływ na rozstawienie. W ogóle szczegóły rozstawień w eliminacjach nie są znane, więc na razie musi nam wystarczyć kalendarz meczów.

I runda odbędzie się 9-11 oraz 16-18 lipca. Zagra w niej mistrz Polski w eliminacjach LM (o ile nie zostanie przesunięty do II rundy; tu szczegóły nie są znane) i zdobywca Pucharu Polski w eliminacjach LE. Następne rundy będą odbywały się w kolejnych tygodniach, bez żadnych przerw. To oznacza, że eliminacje zostaną rozegrane w podobnych ramach czasowych jak obecnie. Różnicę stanowi tylko brak rundy wstępnej w LM.

Faza ligowa rozpocznie się we wrześniu, a zakończy w styczniu (LM i LE) lub w grudniu (LKE). Faza pucharowa będzie trwać od połowy lutego, więc w LM i LE raptem dwa tygodnie po zakończeniu fazy ligowej. Finały wszystkich trzech pucharów są planowane na drugą połowę maja.

Każde z trzech rozgrywek będą mieć po jednym tygodniu tylko dla siebie. W LM będzie to 17-19 września (trzy zamiast dwóch dni), w LE 25-26 września (dwa dni zamiast jednego), a w LKE 19 grudnia (ostatnia kolejka). Wszystkie mecze ostatnich kolejek będą odbywać się w tym samym czasie w ramach danych rozgrywek.

Standardowe godziny rozpoczęcia meczów pozostają te same i są to 18:45 oraz 21:00. Dodatkowym terminem jest 16:30 na mecze na wschodzie. Od ćwierćfinałów LM oraz półfinałów LE i LKE podstawową godziną rozpoczęcia jest 21:00.

Liga Młodzieżowa

Zarys nowego formatu został podany w czerwcu.

W ścieżce mistrzowskiej wezmą udział mistrzowie wszystkich federacji i będą startować od I lub II rundy w zależności od miejsca w rankingu krajowym.

Zwolnione miejsce w ścieżce mistrzowskiej (przez zespół, który zagra w fazie ligowej) będzie uzupełniane przez wicemistrza danego kraju. Jeżeli wicemistrz także zakwalifikował się do fazy ligowej, miejsce to nie będzie już uzupełnione przez kolejny zespół z ligi, a będą przesunięcia startu poszczególnych zespołów w ścieżce mistrzowskiej.

Zdobywca trofeum ma zapewnione miejsce w II rundzie ścieżki mistrzowskiej. Jeżeli zakwalifikował się do Ligi Młodzieżowej przez ponowne wygranie swojej ligi juniorskiej lub zagra w fazie ligowej, puste miejsce jest uzupełniane przez przesunięcia.

W fazie ligowej zespoły młodzieżowe zagrają z tymi samymi co dorosłe, ale tylko z pierwszymi sześcioma zamiast ośmioma. Zespoły z miejsc 1-22 awansują do 1/16 finału, a 23-36 odpadają z rozgrywek.

Ścieżka mistrzowska:

• I runda – mistrzowie krajów 25-55 – 30 zespołów,
• II runda – zdobywca Ligi Młodzieżowej, mistrzowie krajów 1-24 (w tym mistrz Centralnej Ligi Juniorów) i 15 zwycięzców I rundy – razem 40 zespołów,
• III runda – 20 zwycięzców II rundy.

W 1/16 finału do zespołów z fazy ligowej dołączy 10 zespołów z III rundy ścieżki mistrzowskiej. Zespoły 1-6 ze ścieżki ligowej zagrają z zespołami 17-22. Zespoły z miejsc 7-16 zagrają z zespołami ze ścieżki mistrzowskiej. Od tej rundy włącznie wszystkie mecze będą rozgrywane jako pojedyncze spotkania, bez dwumeczów. W 1/16 finału gospodarzami będą zespoły z miejsc 1-6 oraz zespoły ze ścieżki mistrzowskiej. W kolejnych rundach gospodarzy wyłoni losowanie. Półfinały i finał odbędą się na neutralnym terenie.

Podsumowanie

Wciąż wielu rzeczy nie wiemy. W ostatnim artykule rankingowym znalazło się pięć głównych punktów, choć niewiadomych jest jeszcze więcej, a i te punkty da się rozbić na większą liczbę. Została potwierdzona access list i format eliminacji – to już coś. Wiemy, że zdobywcy pucharów zagrają w eliminacjach LE, nie zaś wicemistrzowie (chyba że mistrz w danym kraju zdobędzie dublet). Znamy też kalendarz meczów, choć niestety nie losowań.

Do potwierdzenia pozostaje natomiast liczba punktów przyznanych Rosji na sezon 2023/24, zasady punktacji, losowań, rozstawień, przesunięć i kilka innych szczegółów.

W kontekście rankingów można stwierdzić jedno – 22. miejsce będzie ważne i jest ono podstawowym celem polskich klubów do osiągnięcia w najbliższym sezonie, aby mistrz Polski skorzystał z niego w rozgrywkach 2025/26. Niestety oficjalna access list potwierdza też duże odcięcie między 15. a 16. miejscem, więc po osiągnięciu 22. pozycji następny cel byłby już bardzo wysoko.

Już w zeszłym roku powstał nieoficjalny schemat eliminacji nowych rozgrywek. Rundy startowe klubów z poszczególnych krajów są potwierdzone. To, co nie pozwala traktować tego schematu jako w miarę ostatecznego, to nieznane zasady rozstawień w niektórych rundach oraz przesunięć. Schemat jest dostępny tutaj w odpowiedniej zakładce.

Pierwszy mecz polskiego klubu w pucharach już jutro, więc zapewne ten temat powinien być dominujący. W tle jednak wciąż będą znajdować się zasady nowych rozgrywek, z których część już znamy, ale dużo trzeba będzie jeszcze w przyszłości wyjaśnić.