Zasady punktowania w europejskich pucharach od sezonu 2024/25

Szczegóły formatu, punktacji do rankingów, rozstawień i losowań – wszystko, co należy wiedzieć o tym, jak wyglądają pucharowe eliminacje i jak obliczyć ranking UEFA w latach 2024-27.

Format

Na początek podstawowe przypomnienie kształtu rozgrywek europejskich w latach 2024-27. W jego zrozumieniu mogą pomóc „access list” oraz schemat. Poniżej najważniejsze założenia tego systemu:

• We wszystkich trzech rozgrywkach (Liga Mistrzów, Liga Europy, Liga Konferencji) faza grupowa zostanie zastąpiona fazą ligową, w każdych wystąpi po 36 zespołów sklasyfikowanych w jednej tabeli.
• Zespoły z miejsc 1-8 awansują bezpośrednio do 1/8 finału, a z miejsc 9-24 do rundy barażowej, której zwycięzcy zagrają w 1/8 finału. Zespoły z miejsc 25-36 definitywnie odpadają z rozgrywek i nie przechodzą niżej (spadki zostają jednak w eliminacjach).
• W fazie ligowej LM i LE zespoły będą podzielone na 4 koszyki po 9 zespołów. W pierwszym koszyku fazy ligowej LM znajdzie się zdobywca trofeum z poprzedniego sezonu i osiem klubów z najwyższym współczynnikiem, a pozostałe koszyki będą w całości ustalane na podstawie współczynnika klubowego. Każdy zespół zagra z ośmioma różnymi rywalami, po dwóch z każdego koszyka, w tym również z własnego.
• W fazie ligowej LK będzie 6 koszyków po 6 zespołów. Każdy zagra z sześcioma przeciwnikami, po jednym z każdego koszyka, w tym również z własnego.
• Co do zasady ma pozostać zakaz gry przeciwko sobie klubów z tej samej federacji w fazie ligowej. W drodze wyjątku, jeżeli dana federacja będzie mieć co najmniej cztery kluby w fazie ligowej danych rozgrywek, dopuszczalna będzie jedna para wewnątrzkrajowa, o ile nie będzie innego sposobu na uniknięcie impasu w losowaniu. Każdy zespół będzie mógł zagrać przeciwko maksymalnie dwóm z jednego kraju.
• W fazie pucharowej rozstawienie będzie decydowało się na podstawie miejsca zajętego w fazie ligowej. Zespoły będą losowane w odpowiednie miejsca w drabince w rundzie barażowej, a potem w oddzielnym losowaniu 1/8 finału.
• W razie równej liczby punktów w fazie ligowej o kolejności w tabeli decyduje:
  • różnica bramek,
  • liczba zdobytych bramek,
  • liczba zdobytych bramek na wyjeździe,
  • liczba zwycięstw,
  • liczba zwycięstw na wyjeździe,
  • liczba punktów zdobytych łącznie przez przeciwników danych zespołów,
  • łączna różnica bramek przeciwników danych zespołów,
  • łączna liczba zdobytych bramek przez przeciwników danych zespołów,
  • mniejsza liczba punktów dyscyplinarnych za kartki zawodników i sztabu (po 1 za żółtą i po 3 za czerwoną kartkę, w tym taką w wyniku dwóch żółtych),
  • współczynnik klubowy.
• Jeżeli zdobywca LM zakwalifikuje się do fazy ligowej LM przez swoją ligę, do fazy ligowej awansuje bez eliminacji klub z najwyższym współczynnikiem w ścieżce mistrzowskiej eliminacji LM.
• W przypadku gdy stanie się tak ze zdobywcą LE, zwolnione miejsce zajmie klub z najwyższym współczynnikiem w obu ścieżkach eliminacji LM, przy zastrzeżeniu, że zespół ze ścieżki niemistrzowskiej nie może z tego skorzystać, jeżeli mistrz tego samego kraju nie będzie zakwalifikowany bezpośrednio do fazy ligowej.
• Jeżeli zdobywca LK awansuje do fazy ligowej LE przez swoją ligę, zwolnione miejsce zajmie klub z najwyższym współczynnikiem w ścieżce niemistrzowskiej LE, pod warunkiem, że jest on zdobywcą pucharu krajowego lub najwyżej notowanym zespołem w swojej lidze, który nie awansował bezpośrednio do fazy ligowej LE (notowanym w znaczeniu miejsca w lidze, a nie współczynnika klubowego).
• W przypadkach wymienionych wyżej wolne miejsca powstałe w eliminacjach również będą uzupełniane klubami z najwyższymi współczynnikami spośród uczestników poprzedniej rundy. Natomiast w pozostałych przypadkach mają się one odbywać tak, jak do tej pory, czyli przesuwane będą zespoły z najwyżej notowanych krajów w rankingu spośród uczestników poprzedniej rundy.
• Eliminacje LM zmieniają swoją formę w porównaniu z poprzednimi sezonami. Nie ma już rundy wstępnej, a ze ścieżki mistrzowskiej awansuje 5 zespołów (do tej pory 4). Ze ścieżki niemistrzowskiej nadal awans uzyskiwać będą 2 zespoły.
• Drugie dodatkowe miejsce w fazie ligowej LM zostało przyznane trzeciemu zespołowi piątego kraju w rankingu krajowym. Dwa pozostałe otrzymają dwa kraje z największą liczbą punktów w rankingu krajowym za poprzedni sezon (nie okres pięcioletni). Dostaną je kluby znajdujące się na najwyższym miejsu niedającym bezpośredniego awansu do fazy ligowej LM, czyli na przykład w krajach z lig top 4 są to zespoły z piątych miejsc, a w krajach poniżej 11. miejsca – mistrzowie. Zwiększa to liczbę klubów na dany kraj o jeden, a miejsca pucharowe przechodzą odpowiednio w dół na zespoły z niższych miejsc w tabeli ligowej.
• Wszystkie zespoły, które odpadną z eliminacji LM, będą grać dalej. W zależności od rundy, w której odpadną, wygląda to tak:
  • Q1 LM → Q2 LKE (mistrzowska),
  • Q2 LM (obie ścieżki) → Q3 LE (do właściwej ścieżki),
  • Q3 LM (mistrzowska) → Q4 LE; Q3 LM (niemistrzowska) → faza ligowa LE,
  • Q4 LM (obie ścieżki) → faza ligowa LE,
• Eliminacje LE zostały poszerzone względem poprzednich trzech lat. Zaczną się już od I rundy (do tej pory od III) i domyślnie w tych rozgrywkach będą brać udział zespoły do 33. miejsca w rankingu krajowym włącznie. Pierwsze dwie i ostatnia runda odbywają się w jednej ścieżce, w III mamy podział na ścieżkę mistrzowską i niemistrzowską.
• Dodatkowe cztery miejsca w fazie ligowej LE zostały rozdysponowane następująco:
  • zdobywca pucharu 7. kraju,
  • dwóch awansujących więcej z IV rundy el. LE,
  • jeden spadający więcej z IV rundy el. LM.
• Spadki z eliminacji LE wyglądają następująco:
  • Q1 LE → Q2 LK (ścieżka niemistrzowska),
  • Q2 LE → Q3 LK (ścieżka niemistrzowska)
  • Q3 LE (obie ścieżki) → Q4 LK (do właściwej ścieżki),
  • Q4 LE → faza ligowa LK.
• Podstawy eliminacji LK się nie zmieniają. Nadal będą rozgrywane cztery rundy, a od II rundy w dwóch ścieżkach. Więcej zespołów będzie awansowało do fazy ligowej (19 zamiast dotychczasowych 17) i będzie dwóch spadkowiczów więcej z IV rundy el. LE.

Ranking UEFA – punktacja

Nie ma tutaj większej rewolucji, choć jest kilka zmian wynikających z wprowadzenia fazy ligowej.

Ranking krajowy

• Za wygrany mecz w fazie zasadniczej (od fazy ligowej włącznie) – 2 punkty, za remis 1 punkt. W eliminacjach punktacja jest podzielona przez 2, tj. 1 punkt za zwycięstwo i 0,5 za remis.
• Punkty bonusowe w fazie ligowej:

  Miejsce w tabeli końcowej	Liga Mistrzów	Liga Europy	Liga Konferencji
  1	12	6	4
  2	11,75	5,75	3,75
  3	11,5	5,5	3,5
  4	11,25	5,25	3,25
  5	11	5	3
  6	10,75	4,75	2,75
  7	10,5	4,5	2,5
  8	10,25	4,25	2,25
  9	10	4	2
  10	9,75	3,75	1,875
  11	9,5	3,5	1,75
  12	9,25	3,25	1,625
  13	9	3	1,5
  14	8,75	2,75	1,375
  15	8,5	2,5	1,25
  16	8,25	2,25	1,125
  17	8	2	1
  18	7,75	1,75	0,875
  19	7,5	1,5	0,75
  20	7,25	1,25	0,625
  21	7	1	0,5
  22	6,75	0,75	0,375
  23	6,5	0,5	0,25
  24	6,25	0,25	0,125
  25	6	0	0
  26	6	0	0
  27	6	0	0
  28	6	0	0
  29	6	0	0
  30	6	0	0
  31	6	0	0
  32	6	0	0
  33	6	0	0
  34	6	0	0
  35	6	0	0
  36	6	0	0

• Punkty bonusowe w fazie pucharowej:

  Runda	Liga Mistrzów	Liga Europy	Liga Konferencji
  1/8 finału	1,5	1	0,5
  1/4 finału	1,5	1	0,5
  1/2 finału	1,5	1	0,5
  Finał	1,5	1	0,5

• Wszystkie punkty zdobyte przez kluby z danego kraju są sumowane i dzielone przez liczbę klubów z tego kraju biorących udział w danym sezonie. Suma tych współczynników z 5 lat tworzy ranking krajowy UEFA. Klasyfikacja ta określa podział miejsc w europejskich pucharach. Działa ona z rocznym opóźnieniem. Dla przykładu: ranking po sezonie 2022/23 będzie obowiązywał w sezonie 2024/25. Ma to służyć temu, aby na początku sezonu (w przykładzie: 2023/24) każdy kraj wiedział, ile miejsc mu przysługuje i od której rundy zaczynają zespoły zajmujące poszczególne miejsca.

Ranking klubowy

• Punktacja za wyniki meczów oraz bonusy od fazy ligowej wzwyż są identyczne jak w rankingu krajowym. Różnica jest taka, że punktów zdobytych za wyniki meczów w eliminacjach nie dodaje się do indywidualnego dorobku klubu. Dodatkowo, wyniki meczów w rundach barażowych między fazą ligową a 1/8 finału LM, LE i LK nie będą dawały żadnych punktów do rankingu klubowego, a wyłącznie do krajowego.
• Dodatkowo występują punkty w eliminacjach za osiągnięcie danej rundy eliminacji LKE. W eliminacjach LM i LE coś takiego nie funkcjonuje, ponieważ każdy zespół, który odpadnie z tych eliminacji, będzie grał dalej w odpowiednio niższych rozgrywkach. Oto tabela przedstawiająca bonusy za poszczególne rundy (uwaga: bonusy się nie sumują):

Runda	Liczba punktów
I runda el. LK	1
II runda el. LK	1,5
III runda el. LK	2
IV runda el. LK	2,5
Faza ligowa LE	3
Faza ligowa LK	2,5

Punkty za udział w fazie ligowej to minimum, które jest przyznawane po to, aby zespół uczestniczący w fazie ligowej nie zdobył mniej punktów niż te zespoły, które odpadły w eliminacjach. Punkty te przyznawane są wówczas, gdy dany klub w fazie ligowej nie zdobył co najmniej 3 punktów (przy przeliczniku: 2 za zwycięstwo, 1 za remis). Dodatkowe punkty (tak, aby suma wynosiła co najwyżej 3 lub 2,5) otrzymują zatem zespoły, które fazę ligową skończyły z kompletem porażek, jednym lub dwoma remisami lub jednym zwycięstwem. Każdy wyższy wynik oznacza, że klub zdobył co najmniej tyle samo punktów, ile wynosi bonus, który nie jest mu wówczas doliczany.

Co ciekawe, minimum za grę w fazie ligowej LK jest identyczne jak punktacja za odpadnięcie w IV rundzie eliminacji tych rozgrywek.

• Suma punktów zdobytych przez dany klub przez 5 lat to jego współczynnik klubowy. Jeżeli suma ta wynosi mniej punktów niż 20% rankingu krajowego, wówczas to 20% przyznawane jest jako minimum. Przykład: Pogoń Szczecin zdobyła w latach 2019-2024 5 punktów, a współczynnik krajowy Polski za ten okres wynosi 25,375. Współczynnik Pogoni wynosi więc 5,075 (20% z 25,375).
• Ranking klubowy działa bez opóźnienia, tzn. współczynniki obowiązują w następnym sezonie po zamknięciu rankingu. W sezonie 2024/25 obowiązują więc współczynniki z sezonu 2023/24. Są one potrzebne do ustalenia rozstawienia w rundach eliminacyjnych i fazie ligowej. W fazie pucharowej rozstawienie odbywa się na podstawie miejsc w tabeli w fazie ligowej.
• Nadal istnieje ranking 10-letni, obliczany na potrzeby podziału pieniędzy z praw telewizyjnych i marketingowych. Co ciekawe, tym razem nie przewidziano w nim dodatkowych punktów za trofea europejskie zdobyte w przeszłości. Jest to więc analogiczny ranking jak ten służący do rozstawień, tylko obejmujący 10 zamiast 5 sezonów.
• Obowiązuje także zasada przyjęta na potrzeby okrojonych sezonów 2019/20 (końcówki) i 2020/21 (eliminacji). Jeżeli dwumecz będzie skrócony do pojedynczego meczu, to punktacja do rankingu krajowego (i klubowego, jeżeli dotyczy fazy zasadniczej) wygląda następująco: 3 punkty za zwycięstwo, 2 za remis, 1 za porażkę (krajowy: dzielone przez liczbę drużyn). W eliminacjach wynik jest dodatkowo dzielony przez 2, czyli odpowiednio 1,5 punktu za zwycięstwo, 1 za remis, 0,5 za porażkę. Zasada nie dotyczy rund, gdzie i tak wcześniej grano tylko jeden mecz, czyli finałów wszystkich trzech rozgrywek.

Losowania

Zasady losowań:

• Zespoły podzielone są na rozstawione i nierozstawione po to, aby zespoły rozstawione nie grały ze sobą. Podziału dokonuje się według opisanego wyżej współczynnika klubowego. W rundach eliminacyjnych następuje (oficjalnie: ze względów logistycznych) podział zespołów na mniejsze grupy. Zawęża to zestaw potencjalnych przeciwników dla każdego klubu do 5-6 nazw. W eliminacjach LK losowanie przebiega poprzez przydzielenie każdemu klubowi numeru i losowaniu tych numerów. Dla przykładu, losowanie numeru 1 z 9 oznacza, że wszystkie rozstawione kluby oznaczone liczbą 1 zagrają z nierozstawionymi klubami oznaczonymi liczbą 9 – oczywiście każdy dostanie rywala ze swojej grupy. W eliminacjach LM i LE, przy mniejszej liczbie zespołów, zespoły są losowane wewnątrz grup, tj. losuje się kolejne zespoły z zachowaniem rozstawień, aż skończą się zespoły do wylosowania i przechodzi się do następnej grupy,
• Co roku zdarzają się sytuacje, w których losowanie danej rundy zaczyna się przed ukończeniem bądź nawet rozegraniem poprzedniej. W efekcie w miejscu w losowaniu, gdzie uczestnik nie jest jeszcze znany, jest on przedstawiany jako jeden zespół z pary. Zwycięzca zostaje rozstawiony zgodnie z wyższym współczynnikiem z tej pary, za to spadkowicz zgodnie z niższym.
• Rozstawienie we wszystkich rundach eliminacji we wszystkich ścieżkach będzie decydowane na podstawie współczynnika klubowego. Do tej pory w ścieżce mistrzowskiej LE i LK, a także w IV rundzie el. LE decydowała runda, z której dany klub się zakwalifikował lub nie było rozstawień w ogóle.
• W fazie ligowej losowanie będzie odbywać się komputerowo.

O tym, jak kształtowały się zmiany od sezonu 2024/25, można przeczytać w poniższych dwóch wpisach:

Europejskie puchary od sezonu 2024/25 – część szczegółów potwierdzona

Znamy format rozgrywek od 2024 roku – zgodnie z oczekiwaniami jest szansa w el. LE