Warunki niepewności, czyli wciąż niejasne, o co grają polskie kluby w rankingach
Rozpoczął się sezon 2023/24 w europejskich pucharach, a my wciąż nie wiemy zbyt wiele o przyszłości tych rozgrywek. Wstępnie trzeba jednak określić, o co grają polskie kluby.
Dziś odbyło się posiedzenie Komitetu Wykonawczego UEFA, a po jego zakończeniu zostało podanych do wiadomości kilka decyzji. Niestety wiele rzeczy wciąż pozostaje nieznanych.
Co wiemy?
- Finał Ligi Konferencji Europy w sezonie 2023/24 odbędzie się w Atenach (nowy stadion AEK-u), a 2024/25 – we Wrocławiu,
- Liga Konferencji Europy od sezonu 2024/25 będzie nazywana Ligą Konferencji,
- Euro U-19 kobiet w 2025 roku odbędzie się w Polsce,
- Eliminacje mistrzostw świata w rozszerzonej wersji (48 zespołów w turnieju finałowym, z czego 16 z Europy) będą wyglądać następująco: z 12 grup cztero- i pięciozespołowych awansują zwycięzcy. Drugie zespoły z grup eliminacyjnych oraz cztery zespoły na podstawie Ligi Narodów utworzą cztery turnieje barażowe, z których na turniej awansuje po jednym zwycięzcy,
- W Lidze Młodzieżowej faza grupowa będzie podobna jak we właściwych rozgrywkach Ligi Mistrzów. Każdy zespół zagra z tym samymi przeciwnikami co dorosły zespół, z tą różnicą, że tylko z pierwszymi sześcioma zamiast ze wszystkimi ośmioma. W ścieżce mistrzowskiej wezmą udział mistrzowie wszystkich federacji, nie tylko pierwszych 32. Inaczej będą uzupełniane braki, jeżeli młodzieżowy mistrz zagra w fazie grupowej zamiast w ścieżce mistrzowskiej – w ich miejsce zagrają wicemistrzowie młodzieżowi.
Czego nie wiemy?
- Wiadomo, że kluby rosyjskie nie wystąpią w edycji 2023/24, ale nie podano decyzji, czy ich kraj dostanie 4,333 punktu, tak jak w ostatnich rozgrywkach,
- „Access list” i format eliminacji europejskich pucharów od sezonu 2024/25 wciąż nie są zatwierdzone,
- Nie jest znany kalendarz meczów i losowań ani zasady rozstawień czy punktacji,
- Nie wiadomo, jak będą ustalone przesunięcia w eliminacjach w przypadku wystąpienia pustych miejsc w fazie grupowej,
- Istotny szczegół, kto zostanie potraktowany priorytetowo pod kątem gry w nowych eliminacjach LE – zdobywca pucharu czy wicemistrz – wciąż nie jest rozstrzygnięty.
Niewykluczone, że informacje typowo techniczne zostaną niedługo przekazane federacjom i będzie można trochę z tego skorzystać. Na razie działamy w warunkach niepewności co do tego, jak będą wyglądały puchary w nowym systemie, a co za tym idzie – o co gramy w rankingu krajowym i klubowym.
Ranking krajowy 2018/19-2022/23
| Poz. | Kraj | 2018/19 | 2019/20 | 2020/21 | 2021/22 | 2022/23 | Razem |
| 23 | Szwecja | 4,125 | 5,750 | 2,500 | 5,125 | 6,250 | 23,750 |
| 24 | Polska | 2,250 | 2,125 | 4,000 | 4,625 | 7,750 | 20,750 |
| 25 | Węgry | 3,250 | 4,500 | 4,250 | 2,750 | 5,875 | 20,625 |
| 26 | Rumunia | 2,375 | 5,875 | 3,750 | 2,250 | 6,250 | 20,500 |
| 27 | Bułgaria | 4,000 | 4,125 | 4,000 | 3,375 | 4,500 | 20,000 |
| 28 | Słowacja | 5,125 | 3,000 | 1,500 | 4,125 | 6,000 | 19,750 |
Powyżej ranking na zakończenie ostatniego sezonu. Będzie on decydował o podziale miejsc w sezonie 2024/25, tylko nie jest jeszcze potwierdzone, jak to będzie wyglądało. Na razie jedyne co mamy, to nieoficjalne przecieki. Więcej na ten temat można dowiedzieć się w tym wpisie.
Ranking krajowy 2019/20-2023/24
| Poz. | Kraj | 2019/20 | 2020/21 | 2021/22 | 2022/23 | 2023/24 | Razem | Dystans |
| 19 | Grecja | 4,900 | 5,100 | 8,000 | 2,125 | 0,000 | 20,125 | 1,625 |
| 20 | Chorwacja | 4,375 | 5,900 | 6,000 | 3,375 | 0,000 | 19,650 | 1,150 |
| 21 | Szwecja | 5,750 | 2,500 | 5,125 | 6,250 | 0,000 | 19,625 | 1,125 |
| 22 | Rosja | 4,666 | 4,333 | 5,300 | 4,333 | 0,000* | 18,632 | 0,132 |
| 23 | Polska | 2,125 | 4,000 | 4,625 | 7,750 | 0,000 | 18,500 | – |
| 24 | Cypr | 5,125 | 4,000 | 4,125 | 5,100 | 0,000 | 18,350 | 0,150 |
| 25 | Rumunia | 5,875 | 3,750 | 2,250 | 6,250 | 0,000 | 18,125 | 0,375 |
| 26 | Węgry | 4,500 | 4,250 | 2,750 | 5,875 | 0,000 | 17,375 | 1,125 |
A oto stan na start najbliższego sezonu. Na koniec, za rok, będzie on decydował o podziale miejsc w rozgrywkach 2025/26. Możemy się cieszyć z tego, że odpada nam bardzo słaby wynik z sezonu 2018/19, ale w podobnej sytuacji znajduje się Rumunia, która na początku będzie dzięki temu bardzo blisko nas. Niewiele dzieli nas także od Cypru.
Jak zaznaczałem wyżej, decyzja o punktach Rosji na przyszły sezon nie została zakomunikowana. Nie powinno to jednak mieć znaczenia, jeżeli chcemy choć trochę ambitniej podejść do najbliższych rozgrywek. Nawet jeżeli Rosja dostanie 4,333, to my w takiej sytuacji musimy zdobyć 4,5 punktu, aby ich wyprzedzić. Jest to wynik punktowy, którego wymagałbym jako minimum. Biorąc pod uwagę Cypr i Rumunię bardzo blisko za nami, może to być niewystarczające do 22. miejsca, ale na przykład Grecja i Chorwacja zdobyły w ostatnim sezonie nawet mniej. Wynik 4,500 może więc wystarczyć wobec tych krajów, które akurat w najbliższym sezonie spiszą się słabiej.
Celem na najbliższy sezon powinno być 22. miejsce, ponieważ według nieoficjalnego podziału na sezony od 2024/25 ma ono dawać start mistrza kraju od II rundy eliminacji Ligi Mistrzów. To oznaczałoby, że miałby on przed sobą trzy dwumecze i wystarczyłoby mu wygrać jeden, aby awansować do fazy grupowej.
Niestety, wszystkie wyższe pozycje aż do 16. włącznie nie przewidują korzystnych zmian. Być może po osiągnięciu celu minimum nie byłoby już nic więcej do osiągnięcia aż do mitycznego 15. miejsca. Ze względów prestiżowych miłe byłoby wejście do pierwszej dwudziestki, ale ważniejsze byłoby budowanie bazy punktowej na kolejne lata.
Aktualnie, jeżeli chodzi o eliminacje, w naszym zasięgu jest kilka krajów. Początkowo zanosi się na wyrównaną rywalizację z Cyprem i Rumunią. Jeżeli sytuacja korzystnie się ułoży, będziemy mogli myśleć o miejscach 19-21. W przypadku przeciwnego obrotu spraw, trzeba będzie myśleć o Węgrzech, które mają do nas taką samą stratę, jak my do 21. Szwecji.
Losowania
| Kraj | Q1 LM | Q2 LM | Q2 LKE |
| Grecja | – | Dnipro-1 – Panathinaikos | PAOK – Beitar Ararat-Armenia/Egnatia – Aris Saloniki |
| Chorwacja | – | Dinamo Zagrzeb – Astana/Dinamo Tbilisi | Rijeka – Dukagjini/Europa Osijek – Zalaegerszeg |
| Szwecja | Häcken – TNS | KI Klaksvik/Ferencváros – Häcken/TNS | Häcken/TNS – Slovan/Swift (przegrani) Twente – Hammarby Kalmar – Pjunik/Trans Djurgården – Luzern |
| Rosja | – | – | – |
| Polska | Raków – Flora | Raków/Flora – Lincoln/Qarabağ | Lech – Žalgiris Kowno Ordabasy – Legia Linfield/Vllaznia – Pogoń |
| Cypr | – | Aris Limassol – Partizani Tirana/BATE | APOEL – Vojvodina Torpedo Żodino – AEK Larnaka Qabala – Omonia |
| Rumunia | Farul – Sheriff | Farul/Sheriff – Ħamrun/Maccabi Hajfa | Farul/Sheriff – Urartu/Zrinjski (przegrani) CSKA Sofia – Sepsi CFR Cluj – Adana Demirspor CSKA 1948 Sofia – FCSB |
| Węgry | KI Klaksvik – Ferencváros | KI Klaksvik/Ferencváros – Häcken/TNS | KI Klaksvik/Ferencváros – Shamrock Rovers/Budućnost/Breiðablik (przegrani) Kecskemét – Riga/Vikingur Reykjavik Alaszkert/Arsenal Tivat – Debrecen Osijek – Zalaegerszeg |
Grecja
W dwóch pierwszych rundach ma tylko trzy kluby, a łącznie pięć, więc jej dorobek punktowy będzie dzielony przez większą liczbę (przez pięć zamiast przez cztery). Przykładowo zwycięstwo w eliminacjach będzie warte 0,2, a remis 0,1, podczas gdy dla krajów z czterema zespołami odpowiednio 0,25 i 0,125.
To jednak wszystko, jeżeli chodzi o niekorzystne sytuacje z perspektywy tego kraju. AEK Ateny już teraz ma pewność gry w fazie grupowej, a Olympiakos i Panathinaikos muszą w tym celu wyeliminować tylko jednego rywala. W dodatku PAOK ma rozstawienie we wszystkich rundach eliminacji. Tak słaby sezon jak ostatni może się nie powtórzyć.
Szansa dla nas to przede wszystkim potencjalnie niekorzystne losowanie PAOK-u już w II rundzie. Aris z kolei nie jest zespołem, który był szczególnie solidny w eliminacjach i jest w stanie odpaść z pierwszym lepszym przeciwnikiem. Kluczowe może być to, jak daleko w eliminacjach zajdą AEK, Panathinaikos i Olympiakos, a więc w których rozgrywkach zagrają w fazie grupowej. W eliminacjach możemy odrobić do nich część punktów, ale na dłuższym dystansie ta walka może być trudna.
Chorwacja
Dinamo jest rozstawione we wszystkich rundach eliminacji LM i zwykle robi w nich swoje. Na początku ma dość korzystne dla siebie losowanie. Rijeka też powinna dać sobie radę, a Osijek gra mecz korzystny dla nas, bo z Węgrami. Wiemy więc, że już na tym etapie ktoś odpadnie – albo z Chorwacji, którą chcemy gonić, albo z Węgier, które są w stanie zmniejszyć stratę do nas. Hajduk zaczyna grę od III rundy, w której będzie nierozstawiony, tak jak Osijek. Rijeka w III rundzie będzie rozstawiona, ale w IV już nie.
Tutaj prawdopodobnie najwięcej jak zwykle powinno zależeć od Dinama. W Lidze Mistrzów miałoby trzeci koszyk, więc tu też ryzyko powtórzenia słabego sezonu może być mniejsze. W słabszych rozgrywkach miałoby jeszcze lepsze rozstawienie i mogłoby zdobyć dużo punktów. Tu pewnie też będziemy w stanie rywalizować w eliminacjach, ale trzeba też będzie umieć dotrzymać im kroku w dalszych fazach.
Szwecja
Teoretycznie ma trudne losowania na początek. Häcken powinno jednak przejść Walijczyków, a w takiej sytuacji byłoby już blisko fazy grupowej. Jeżeli w II rundzie zagra z Ferencvárosem, to będziemy wiedzieć, że jeden z rywali na pewno zagra w fazie grupowej, ale nie byłoby to większą sensacją.
W Lidze Konferencji Europy szczególnie trudno może mieć Hammarby. Kalmar być może mógłby mieć lekkie problemy z Pjunikiem, ale na papierze byłby faworytem. Natomiast Djurgården moim zdaniem ma spore szanse z FC Luzern. Szwajcarzy mają długą historię odpadania z niemal każdym w europejskich pucharach, choć zwykle byli to nie najgorsi przeciwnicy. W takim dwumeczu wydaje się, że nie ma faworyta, ale Lucerna jest w stanie to jak zwykle przegrać. Jak zwykle będzie można to zweryfikować, ale na przykład rok temu nie byłem optymistą co do FC Zürich i to się w sporej części potwierdziło. Zobaczymy, jak będzie tym razem.
Szwedzi mają podobne rozstawienia do naszych. Na początku możemy więc iść łeb w łeb, chyba że ich losowania rzeczywiście okażą się niekorzystne. My na papierze mamy nieco łatwiej w pierwszych rundach.
Rosja
Sytuacja opisana wyżej. Naszym obowiązkiem jest zdobycie co najmniej 4,500 i niezważanie na to, czy Rosja dostanie darmowe punkty, czy nie.
Polska
Sytuacja opisana w tym wpisie. Od tego czasu wiemy w skrócie, że Žalgiris jest w kiepskiej formie, Ordabasy radzą sobie nieźle, a Flora wygląda tak sobie. Przede wszystkim Raków traci Iviego Lópeza do końca roku kalendarzowego, co jest poważną stratą, ale przynajmniej w I rundzie nie powinno to wpłynąć na nasze szanse.
Aktualnie trudno szacować, ile zdobędziemy punktów w eliminacjach. W pierwszych dwóch rundach raczej nie będzie kompletu, a więc 2,5 punktu. Przez całe lato powinno to jednak zbliżyć się do trzech punktów. Jeżeli będzie gorzej, to trzeba będzie to nadrobić w fazie grupowej – o ile oczywiście którykolwiek polski zespół się do niej dostanie. Blisko będzie Raków, jeżeli przejdzie Florę.
Cypr
Mistrz nie gra w I rundzie el. LM, a w II rundzie dostał idealne losowanie będąc zespołem nierozstawionym. Podobnie powinno być w przypadku AEK-u Larnaka w LKE, a losowania pozostałych dwóch klubów są bardziej enigmatyczne. Na razie różnica punktowa pozostaje bardzo mała i tak pewnie będzie przez dłuższy czas, chyba że będą niespodzianki.
Rumunia
Kolejny kraj z podobnymi rozstawieniami do naszych, choć z nieco lepszymi, bo CFR Cluj ma pewne rozstawienie do końca eliminacji LKE, a Lech jeszcze nie. W II rundzie grają z dwoma sąsiadami z Bułgarii, Farul ma dwa trudne losowania w LM, a CFR Cluj trafił najgorzej z rozstawionych w LKE. Wstępnie wygląda to nieźle, chyba że Farul wykona rajd przez ścieżkę mistrzowską w eliminacjach LKE. Nawet jeżeli im się ostatecznie powiedzie, to powinna być rywalizacja, którą należy umieć podjąć z naszej strony.
Węgry
Ferencváros zapewne zagra mecz bezpośredni z Häcken, a Zalaegerszeg z Osijekiem. Te spotkania mogą zdeterminować, czy Węgry będą w stanie gonić pierwszą dwudziestkę. Kecskémet i Debreczyn mają korzystne losowania na początek i mogą zdobyć nieco dodatkowych punktów, ale kluczowe w kontekście całego sezonu powinny być losy Ferencvárosu.
W eliminacjach ten kraj nie powinien być większym zagrożeniem, choć matematycznie trzeba je brać pod uwagę. W naszej sytuacji naturalne jest patrzenie do góry, ale na pewno można by się czuć spokojnie, gdyby z tyłu nie było większego ryzyka, że ktoś nas wyprzedził.
Podsumowując, w rankingu krajowym może się nieco mieszać na miejscach 22-24 (lub 23-25, jeżeli Rosja dostanie punkty). Wyższe lub niższe miejsca to prawdopodobnie bardziej odległa perspektywa, choć możliwa też do osiągnięcia w eliminacjach w bardziej skrajnych scenariuszach.
Ranking klubowy
Nie znamy zasad rozstawień, a przy rozbudowanym systemie spadków mogą one nie zawsze przebiegać według współczynników. Na prowizorycznym schemacie na razie tak jest i można zobaczyć, jak wyglądają te poziomy, ale oczywiście zmienią się one w miarę upływu sezonu, gdy zespoły będą zdobywać punkty. Na razie więc mocno wstępne informacje o naszych zespołach.
Lech Poznań
| Poz. | Klub | Kraj | 2019/20 | 2020/21 | 2021/22 | 2022/23 | 2023/24 | Razem |
| 80 | Lech | Pol | 0 | 3 | 0 | 14 | 0 | 17,000 |
W sezonie 2023/24 zdobędzie co najmniej 1,5 punktu (odpadnięcie w II rundzie z Žalgirisem). W miejscu, w którym się obecnie znajduje, takie dorobki nie zmieniają zbyt wiele. Prawdopodobnie Lech może liczyć na komfort rozstawienia we wszystkich rundach eliminacji LE i LKE, a to dzięki większej liczbie miejsc w fazie grupowej z eliminacji.
Celem dla Lecha może być więc rozstawienie we wszystkich rundach eliminacji LM. To może być dość łatwe do śledzenia, bo może tam wystąpić ściśle określona pula zespołów. Prawdopodobnie pierwszym celem byłoby zapewnienie sobie rozstawienia w III rundzie, a potem w IV.
Tak jak w przypadku pozostałych polskich klubów, więcej w tym temacie będzie można coś powiedzieć po zakończeniu eliminacji.
Legia Warszawa
| Poz. | Klub | Kraj | 2019/20 | 2020/21 | 2021/22 | 2022/23 | 2023/24 | Razem |
| 135 | Legia | Pol | 2,5 | 2,5 | 4 | 0 | 0 | 9,000 |
Tu jest co budować, bo współczynnik topnieje z każdym sezonem. Podstawowym celem powinno być rozstawienie we wszystkich rundach eliminacji LE i LKE. To wymaga zdobycia o kilka punktów więcej od zespołów, które teraz byłyby przewidywane wśród rozstawionych, a więc o 2-3 punkty, ale może więcej. Dlatego sam udział w eliminacjach raczej nie wystarczy. Może jakimś cudem odpadnięcie w IV rundzie i współczynnik na poziomie 11,5 punktu dałoby takie szanse, ale jest jasne, że punktowanie w fazie grupowej LKE jest niezbędne, aby Legia mogła poprawić swoją sytuację. W dodatku pozostają też eliminacje LM, gdzie warto mieć rozstawienie choćby w II rundzie.
Raków Częstochowa
| Poz. | Klub | Kraj | 2019/20 | 2020/21 | 2021/22 | 2022/23 | 2023/24 | Razem |
| 216 | Raków | Pol | 0 | 0 | 2,5 | 2,5 | 0 | 5,000 |
Jako jedyny ma pewność gry co najmniej w III rundzie, a to dzięki wolnemu losowi w ścieżce mistrzowskiej eliminacji LKE. Gdyby tam odpadł, dostałby dwa punkty i miałby końcowy współczynnik równy 7,000. Jeżeli przejdzie Florę, zapewni sobie grę co najmniej w IV rundzie i wtedy miałby co najmniej 7,500.
To jednak wciąż niewiele. Wystarczyłoby wreszcie do rozstawienia w początkowych rundach, ale Raków potrzebuje tego samego, co Legia i Lech, czyli rozstawienia we wszystkich rundach LE i LKE, a także chociaż w dwóch pierwszych w LM. Na tym etapie cel do wyznaczenia znowu jest prosty – faza grupowa i tam punktowanie, nie tylko sam udział. Trzeba przypomnieć, że udział sam w sobie punktowo daje tyle samo, co odpadnięcie w IV rundzie eliminacji. Trzeba tam zdobywać punkty i nie będziemy mogli się zadowolić nawet jednym-dwoma zwycięstwami.
Pozostałe polskie kluby
| Poz. | Klub | Kraj | 2019/20 | 2020/21 | 2021/22 | 2022/23 | 2023/24 | Razem |
| 280 | Pogoń | Pol | 0 | 0 | 1,5 | 1,5 | 0 | 3,700 |
| 281 | Lechia | Pol | 1,5 | 0 | 0 | 1,5 | 0 | 3,700 |
| 282 | Śląsk | Pol | 0 | 0 | 2 | 0 | 0 | 3,700 |
| 283 | Piast | Pol | 1,5 | 2 | 0 | 0 | 0 | 3,700 |
| 284 | Cracovia | Pol | 1 | 1 | 0 | 0 | 0 | 3,700 |
Pogoń ma wszystko w swoich rękach i może wreszcie wyjść poza minimum wynikające ze współczynnika krajowego (20%). Może to się stać nawet wtedy, gdy odpadnie w II rundzie. Wtedy będzie miała współczynnik 4,500, a żeby 20% współczynnika krajowego było większe, ten musiałby wynosić 22,500, czyli w tym sezonie polskie kluby musiałyby zdobyć cztery punkty. To jest możliwe, więc należy oczekiwać od Pogoni czegoś więcej – przy tym losowaniu co najmniej III rundy, co już powinno pozwolić Pogoni mieć „własny” współczynnik. 5,000 to wciąż byłoby niewiele, tyle co teraz Raków, ale wreszcie byłoby pewnym krokiem do przodu.
Wszyscy pozostali muszą patrzeć na to, co zrobią Lech, Legia, Pogoń i Raków. Prawdopodobnie znowu nie będą rozstawione nigdzie, ale jeżeli w rankingu krajowym zanotujemy bardzo wysoki wynik, to może będzie minimalna szansa na rozstawienie takich klubów w II rundzie eliminacji LKE.
Rozstawienie Lecha w IV rundzie eliminacji LKE
Na ten temat planuję osobny artykuł, choć na wchodzenie w szczegóły odnośnie każdego z 10 interesujących nas dwumeczów może być za wcześnie.
Na tym etapie, to co jest ważne, to decyzje pozasportowe. Tu ważne przypomnienie – to, co wiemy o decyzjach odnośnie Osasuny i ewentualnie Juventusu, nie pomoże Lechowi. W miejsce Osasuny, o ile w ogóle, zagra Athletic (może być też puste miejsce, jeżeli CAS przeciągnie sprawę na termin po losowaniu IV rundy), który ma taki sam współczynnik, a w miejsce Juventusu (na razie wciąż dopuszczonego do gry) – Fiorentina, która ma wyższy współczynnik od Lecha. To oznacza, że te decyzje nie mają żadnego wpływu na rozstawienie Lecha, a na pewno nie przesuną go do góry. Trzeba patrzeć wyłącznie na rozstrzygnięcia II rundy eliminacji LKE ścieżki niemistrzowskiej.
Podsumowanie
Wiemy, że nic nie wiemy. Gdyby nie wyciek z jesieni zeszłego roku, działalibyśmy całkowicie po omacku. W tej sytuacji można tylko patrzeć na to, abyśmy zdobyli jak najwięcej punktów i zobaczyli, co nam to da. Cel minimum jest wyznaczyć łatwo jak rzadko kiedy. Losowania na razie wyglądają korzystnie. Jest jednak dużo roboty od wykonania, ale nie zależy to już ode mnie, a od naszych klubów i innych okoliczności. Mi pozostanie tylko opisać to, co zobaczymy, i jaki będzie to miało wpływ na rankingi i współczynniki.